साभार लोकसत्ता.

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=51568:2010-03-02-15-12-21&catid=41:2009-07-15-03-58-17&Itemid=81

एका सरळ रेषेतील झाडे का वाचवली जात नाहीत, जिथून रस्ता होणार नसतो त्या बाजूचीपण झाडे का कापली जातात, लाकडाची वखारवाले २०-२० किलोमीटर लांबीचा रस्ता एकमेकांत वाटून घेऊन अर्निबध वृक्षतोड कशी करतात, १५०-२०० वर्षे वयाची वडाची, पिंपळाची, चिंचेची झाडे नष्ट झाल्यावर होणारी हानी कशी भरून निघणार, असे बरेच प्रश्न आहेत. बरे या स्थानिक व महावृक्षांच्या बदल्यात कण्हेर, बोगनवेलची लागवड कशी काय ग्राह्य़ धरली जाते? झाडे पुनर्रोपण (Transplant) करताना त्या विषयाच्या तज्ज्ञांची मदत का घेतली जात नाही? शासनाने पुनरेपण केलेली सर्वच्या सर्व झाडे कशी काय मरतात, असे माझे प्रश्न होते. त्याला उत्तर म्हणून आम्ही स्वत: १०० वर्षे वयाच्या व ३०-४० फुटाच्या वडाच्या चार-पाच झाडांचे दोन क्रेन एक जेसीबी व मोठ्ठा ट्रेलर लावून नाशिकजवळ सातपूर व भगूर येथे पुनरेपण केले. बुरशीनाशक जंतुनाशके, प्रोटिन पावडर व सर्वात महत्त्वाचे टँकरद्वारे पाणी घातले. सांगायला आनंद वाटतो की सर्व ‘बाळे’ सुदृढ व ठणठणीत आहेत. वड, पिंपळ, उंबर ही फायकस जातीची झाडे आहेत. त्यांचे पुनरेपण शास्त्रोक्त पद्धतीने केल्यास १०० टक्के यशस्वी होतात, आम्ही कडुलिंबाचेपण १०० वर्षांचे झाड पुनरेपण केले आहे. पर्यावरणाच्या भविष्यासाठी सर्व कार्यकर्त्यांनी एकत्र येऊन काम करण्याची गरज आहे.
आमची ही धडपड गेल्याच महिन्यात फळाला आली आणि मुंबई उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती जे. एन. पटेल यांनी झाडे तोडण्यास स्थगिती दिली. झाडे तोडण्याआधी एकास तीन या प्रमाणात १५ हजार झाडे लावा. विकासाच्या कामांसाठी पर्यावरणाचा विनाश करू नये आणि झाडे कापण्याआधी ती ‘झाडे जतन व संवर्धन १९७५’ या कायद्यानुसार स्थानिक झाडे लावावीत, असा निर्णय दिला. यात महाराष्ट्र शासनाने लागवडीची झाडे ही १० सेंटिमीटरपेक्षा जास्त घेराची आणि ९-१० फूट उंच असावी हा अगदी ताजा निर्णय या नागपूर अधिवेशनात केला आहे. त्यामुळे आम्हाला काहीसा उत्साह वाढला. असे वाटू लागले की या कायद्याची अंमलबजावणी करायला शासनाला आपणच भाग पाडले पाहिजे.
जागतिक तापमान वाढीमुळे, वाढणाऱ्या प्रदूषणामुळे कुठल्याही झाडावर कोणा एकाचा वा भारत सरकारचा अधिकार नाही तर प्रत्येक झाडावर जागतिक मालकी आहे. रस्त्यासाठी, धरणांसाठी, खाणींसाठी ऊर्जाप्रकल्पांसाठी मोठय़ा प्रमाणावर पर्यावरणाचा विनाश होत आहे. धरणे गाळाने भरत आहेत. पाणलोट क्षेत्रात झाडेच लावली जात नाहीत. अन्य पशू-पक्षी विस्थापित किंवा नष्टच होत आहेत. सरकार निष्क्रिय आहे. समुद्र किनाऱ्यावरची अनेक गावे पाण्याखाली जाण्याचा धोका आहे. अशा विकृत नियोजनशून्य, पर्यावरणाच्या मुळावर घाव घालून, भकास करून केलेल्या विकासाचा उपयोग आम्हाला जरूर होईल जर आम्ही शिल्लक राहिलो तरच!

अश्विनी इनामदार-भट,

ashwini.bhat97@gmail.com

साभार लोकसत्ता.

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=49878:2010-02-22-16-10-04&catid=96:2009-08-04-04-30-04&Itemid=108

This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

The world generates incredible 400 billion tons of industrial waste each year.

Our planet is so heavily polluted and we are not doing enough to prevent further pollution. Every single day different waste is being dumped into our oceans, rivers, seas.

How & Who forbidden it ?

]]> http://gangajal.org.in/blog/2010/03/did-you-know/feed/ 0 http://gangajal.org.in/blog/2010/02/ganges-river-becoming-more-salty/ http://gangajal.org.in/blog/2010/02/ganges-river-becoming-more-salty/#comments Sun, 28 Feb 2010 15:37:47 +0000 Rohan Mudshingikar http://gangajal.org.in/blog/?p=4300 Ganges river is the largest river in India, and home of many unique ecosystems. However these ecosystems could soon come under great threat because rising sea levels are causing salt water to flow into India’s biggest river. This is happening because sea levels in some parts of the Bay of Bengal were rising at 3.14 mm annually against a global average of 2 mm, and if temperatures continue to rise not only Ganges will become more salty but also large number of population in Indian subcontinent will be severely hit with more frequent and more powerful natural disasters such as floods and storms, which will very likely result in more disease and more hunger.

Ganges river, the largest river in India, does not only have problem with pollution but is also becoming more salty because of sea levels rise.

Indian university in the city of Kolkata that published this study was very surprised with the discovery of the mangrove plants, a rare phenomenon along the Ganges river belt, that usually live 100 km (60 miles) away in the swampy Sundarban archipelago spread over a 26,000 sq km (10,000 sq mile) area on the world’s largest delta region. They also spotted more saline water fish in the river as Ganges river is becoming more and more salty. It looks like Ganges river does not only have problem with pollution but also with salinity.

Courtesy

http://pollutionarticles.blogspot.com/search/label/Ganges

]]> http://gangajal.org.in/blog/2010/02/i-quit/feed/ 0 http://gangajal.org.in/blog/2010/02/ocean-pollution-a-really-big-problem/ http://gangajal.org.in/blog/2010/02/ocean-pollution-a-really-big-problem/#comments Thu, 25 Feb 2010 17:43:13 +0000 Rohan Mudshingikar http://gangajal.org.in/blog/?p=4269 Many people aren’t still aware that ocean pollution is a major problem that isn’t only affecting the ocean but the rest of the Earth as well. Ocean pollution directly affects living organisms in ocean and indirectly humans and their health. There are many sources of pollution and the most dangerous is illegal dumping, especially of poisonous materials. This illegal dumping is unfortunately so, wide spread and is causing damage to many plants and animals in the ocean. On top of the food chain we could easily end up eating seafood that was harmed by some toxic materials before it came to our plates. Especially dangerous is the lead which can cause a lot of health problems, especially damaging brain and kidneys. Recycling is the right answer but unfortunately not for all people.

Dumping is the biggest problem but there are other problems as well like wastewater, use of pesticides and other chemicals in agriculture, which you definitely wouldn’t think of right away. Wastewater is a run-off from rainwater that ends up in rivers, lakes and oceans as well. Majority of people still don’t know that this run-off is going into the ocean at daily bases in small amounts which are piling hence creating a major problem. Agriculture is also harmful to the ocean because pesticides and other dangerous chemicals are taken off of the plants and carried to the oceans when it rains.

Oil pollution also has tremendous affects on oceans and presents real dangers in form of tankers and their possible failure or crash which could lead to oil leakage as it was the infamous Exxon Valdez incident. In this accident 10.8 million gallons were spilled, causing deaths of many animals, including 250,000–500,000 seabirds, 2,800–5,000 sea otters, approximately 12 river otters, 300 harbor seals, 250 bald eagles, and 22 orcas, as well as the destruction of billions of salmon and herring eggs.

Oil spill cleaning efforts usually need months or even years to clean up the polluted area and by the time cleaning is done many fish species, seabirds and even some mammals had already died because of it. And as the scientific results in infamous Exxon Valdez oil spill showed effects are far more lasting than it was expected, and some habitats may take more than 30 years to recover, which is very long time so you can imagine total negative impact on affected ecosystems.

Global warming is another major problem and is concerning oceans as well. Global warming causes the water to rise and when it rises, it covers low land islands with plants, animals, and even some people’s homes on them. This can hurt animals in the different layers of the ocean. Other problem is warm water that is killing some algae which can’t stand this temperature, and this has effect on complete food chain because there are some fishes that eat these algae, meaning they don’t have food, some other fishes eat this fishes meaning they don’t have food as well, etc, and the food chain is irreversibly broken.

There are indeed many problems but not that many answers because all ecological problems are connected on the global scale and therefore solving one of them isn’t completely possible without solving all of them, which is at this moment almost impossible task. Public conscience still isn’t on the required level, scientists’ warnings aren’t still seriously understood and legislation is insufficient and not strict enough. There’s also need for global action, because world is one big community and some individual action won’t solve anything, although it could point out way the things should go to. Now, will this way be followed and by whom it remains to be seen. We can only hope for the best and contribute as much as we can.

Ocean Pollution

Ocean pollution happens every day and is harmful to many sea plants and animals and eventually to the human health as well.

Courtesy

http://pollutionarticles.blogspot.com/2007/11/ocean-pollution.html

प्रियदर्शन सहस्रबुद्धे,

(‘निर्माण’ प्रतिनिधी, महाराष्ट्र ज्ञान महामंडळ)

साभार- लोकसत्ता.

http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=49877:2010-02-22-16-09-14&catid=96:2009-08-04-04-30-04&Itemid=108

पाणी टंचाई

तलावांमधील गढूळ पाणी शुद्धीकरण केंद्रांतून शुद्ध होऊन आपल्या घरी पोहोचल्यानंतर ते कसे वापरायचे हे ज्याचे त्याने ठरविले पाहिजे. सामाजिक भान राखून प्रत्येकाने काटकसरीने पाण्याचा अपव्यय टाळून पाण्याचा वापर करणे गरजेचे आहे.
यंदा पाऊस कमी पडल्यामुळे सध्या तीव्र पाणीटंचाई भेडसावत आहे. अशा परिस्थितीतही पाण्याचा जपून वापर करण्याकडे लोकांचा कल दिसून येत नाही. पाणी जपून वापरले नाही तर भविष्यात मुंबईकरांना पाण्यासाठी वणवण करावी लागणार आहे. अशा वेळी मुंबई

महानगरपालिकाही हतबल होईल. तलावांमध्येच पाणी नसेल तर पालिका मुंबईकरांना पाणीपुरवठा कुठून करेल. त्यामुळे नागरिकांनीच आता सजग होऊन ‘पाणी बचती’चा मूलमंत्र अवलंबायला हवा.
गेल्या काही वर्षांमध्ये मुंबई झपाटय़ाने विस्तारत गेली. दिवसागणिक मुंबईच्या लोकसंख्येने कोटय़वधीचा आकडा पार केला. त्याबरोबर पाण्याची गरजह वाढत गेली. मात्र उपलब्ध जलसाठय़ांचा विस्तार मात्र पाहिजे तेवढय़ा प्रमाणात झाला नाही. आजघडीला मुंबईकरांची पाण्याची तहान भागविण्यासाठी प्रतिदिनी ४३०० दशलक्ष लिटर पाण्याची आवश्यकता आहे. परंतु मुंबई महानगरपालिकेतर्फे प्रतिदिनी ३४०० दशलक्ष लिटर पाणीपुरवठा केला जातो. मात्र यंदा पाऊस कमी पडल्यामुळे मुंबईवर पाणीटंचाईचे संकट कोसळले आहे. महापालिकेतर्फे मुंबईला प्रतिदिनी २९०० दशलक्ष लिटर पाण्याचा पुरवठा करण्यात येत आहे. त्यातही पाणी चोरी आणि गळतीमुळे मुंबईकरांपर्यंत प्रतिदिनी २९०० दशलक्ष लिटर पाणी पोहोचतच नाही. त्यापैकी शेकडो दशलक्ष लिटर पाणी वाटेतच वाया जाते किंवा त्याची चोरी केली जाते.
महानगरपालिका मुंबईकरांना प्रतिदिनी प्रतिमाणशी १३५ लिटर पाणी उपलब्ध करते. मात्र सध्या पाणीटंचाई असल्यामुळे प्रतिदिनी प्रतिमाणशी ९० लिटर पाणी पुरविले जात आहे. तर यापुढे मुंबई शहरात उभ्या राहणाऱ्या नव्या इमारतींना प्रतिदिनी प्रतिमाणशी ४५ लिटर पाणी देण्याचा निर्णय महानगरपालिकेने घेतला आहे. तसेच नव्या इमारतींमध्ये बोअरवेल, तसेच रेनवॉटर हार्वेस्टसारख्या उपाययोजना करण्याच्या सूचनाही पालिकेतर्फे देण्यात आल्या आहेत. जेणेकरून नव्या इमारतींना पिण्याव्यतिरिक्त अन्य कामांसाठी लागणारे पाणी सहज उपलब्ध होऊ शकेल.

महानगरपालिकेतर्फे मुंबईतील जुन्या चाळींमध्ये राहणाऱ्या रहिवाशांना घरगुती वापरासाठी २ रुपये २५ पैसे प्रतिहजार लिटर दराने पाणी उपलब्ध करते.

पाणी वाचवा !

तर मुंबापुरीतील सोसायटय़ांना ३ रुपये ५० पैसे प्रतिहजार लिटर दराने पाणी पुरवले जाते. तलावातील पाणी शुद्ध करून मुंबईकरांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी पालिकेला प्रतिहजार लिटरसाठी  ७ रुपये ८० पैसे इतका खर्च येतो. मात्र खर्चाच्या तुलनेत पालिका मुंबईकरांना अतिशय कमी दरात पाणी उपलब्ध करते. साडेतीन रुपये प्रतिहजार लिटर दराने पालिका पाणी देते. म्हणजेत पालिकेकडून मिळणाऱ्या एक लिटर पाण्याचा दर

अतिशय नाममात्र होते. पण बाजारात ब्रॅण्डेड कंपन्यांची एक लिटर पाण्याची बाटली मुंबईकर १२ रुपये दराने खरेदी करतात. १२ रुपये प्रतिलिटर दराने खरेदी केलेले पाणी मुंबईकर प्रवासात जपून वापरत असले तरी नाममात्र दराने पालिकेकडून मिळणाऱ्या पाण्याची नासाडी करताना दिसतात. हे चित्र आता बदलायची वेळ आली आहे. सध्या पाणीटंचाई आहे म्हणून नव्हे, तर एकूणच पाण्याचे महत्त्व ओळखून ते जपून वापरणे गरजेचे आहे.
पाणीटंचाई असल्यामुळे सध्या महापालिका बोअरवेल खणण्यास परवानगी देत आहे. परंतु मोठय़ा प्रमाणावर बोअरवेल खोदले गेल्यास भूगर्भातील जलसाठय़ावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. भूगर्भातील गोडे पाणी बोअरवेलच्या माध्यमातून काढल्यास ती जागा समुद्राचे खारे पाणी घेईल. असे झाले तर मुंबईकरांना गोडय़ा पाण्यासाठी वणवण करावी लागेल. त्यामुळे आता महानगरपालिका रेनवॉटर हार्वेस्टचे महत्त्वही मुंबईकरांना पटवून देऊ लागली आहे. पावसाळ्यात रेनवॉटर हार्वेस्टद्वारे जमिनीत जास्तीत जास्त पाणी मुरविले, तर भूगर्भातील जलसाठय़ांचे जतन होण्यास मदत होईल.
दरम्यान, यंदा पाऊस कमी पडला म्हणून तो दरवर्षीच कमी पडेल असे नाही. पुढील वर्षी समाधानकारक पाऊस पडल्यावर तलाव भरभरून वाहतील आणि पाणीटंचाईचे संकट दूर होईल. मात्र पाणीटंचाईचे संकट दूर झाले तरी मुंबईकरांनी भविष्यात पाणी जपूनच वापरायला हवे.

प्रसाद रावकर

prasad.raokar@expressindia.com This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

साभार – लोकसत्ता.

This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

We appreciated the work done by Hon. Shri Rajiv Ji Gandhi on the Dying Ganga. River Ganga is declared as a National River of India by Prime Minister Mr. Manmohan Singh in 2008 which was ‘International Year of Rivers’

Gangajal Nature Foundation is working hard for last four years towards awakening and educating people about upkeep of rivers and lakes by organizing photo exhibitions, screening of the documentary, by holding national level competitions in essay-writing, photography and documentaries. So far around seventy thousand sensible citizens have visited the eleven exhibitions.

We are trying to spread awareness about water pollution, through the medium of ‘Gangajal photo exhibition’  since last four years. We are exhibiting Photographs of  India’s National River The Ganga clicked by our Founder President Mr. Vijay Mudshingikar from the year 2001 to 2006. Our  ‘Gangajal’  documentary film based on these photographs  as tools to spread awareness.

Save Ganga ! Save India !

When thinking about water pollution many people think primarily of sewage waste. This is understandable given constant increase of human population, and the fact that many people in undeveloped countries still lack even the basic sanitation (toilets). Sewage disposal problem is more serious problem than many people think, and it often results in water-related illnesses such as diarrhea, that by some estimations kills more than 4 million children each year. But the problem with sewage doesn’t lie only in countries of the third world, but also in many developed countries. For example, when you flash the toilet, waste goes somewhere, sometimes even into the sea. Now if this would be completely “natural sewage” then this wouldn’t be big problem because 90% of sewage is water. However we are definitely changing this percentage by flashing down paper, plastic, and many other wastes which eventually enter into our river bodies, and can cause many waterborne diseases.

Waste water is problem that has been there since the beginning of industrial era. Waste water are different chemicals discharged mainly by factories, of which much gets pumped untreated into rivers, oceans, and other water bodies. The world generates each year incredible number of 400 billion tons of industrial waste, of which many ends up in different water bodies. Factories are mostly responsible for waste water problem, but are not only factor. Another significant contributor is also a highway runoff, especially now with so many different vehicles on our highways. Spilled fuel, different brake fluids and similar stuff are all toxic chemicals. When it rains these toxic chemicals are being carried to rivers and other water bodies.

Sewage waste and waste water are problems that deserve our attention, not only because of many different ecosystems that have to live in polluted water bodies but also because of ourselves, especially because of freshwater supply in many parts of the world. Without the water there is no life on Earth, and we have less than 3 % of fresh water on earth, of which majority is frozen in glaciers.

Solving the water pollution problem is especially difficult task in undeveloped countries that lack both funds as well as the education to understand the importance of keeping the water sources clean. There are still some people dying of thirst in some countries, and this is really moral slap in the face for all of us, since water should be resource available for all of us, and not just for the lucky ones.

Courtesy

http://pollutionarticles.blogspot.com/2008/09/water-pollution-waste-water-and-sewage.html