gangajal blog

“मिठी नदी सुध्दा गंगेसारखीच सुंदर होती. प्रत्येक नदीचं आपलं वेगळं सौंदर्य असतं. गंगा, यमुना असो की अन्य कोणतीही नदी, जैविक कचरा पचवण्याची तिची स्वतःची एक ताकद होती. आता माणसाने रसायन आणि धातूंच प्रदुषण केल्याने नदीची ताकद संपुष्टात आली आहे. पहिल्यांदा विचारांचं प्रदुषण दुर झालं पाहीजे. जाणिवपुर्वक प्रयत्न करून पाण्याला समजून त्यांचं संवर्धन केलं पाहीजे. नद्यांशी समाजमन जोडलं गेलं पाहीजे” असे उद् गार मँगसेसे पुरस्कार विजेते जलतज्ञ डॉ. रजेंद्र सिंह यानी काढले. ‘ गंगाजल फौंडेशन’ च्या राष्ट्रीय परितोषक वितरण समरंभात ते बोलत होते. १४४ नद्यांच्या खोर्‍यात प्रवास करून त्यांचा अभ्यास करताना आलेल्या अनुभवांचं कथन करत त्यांनी अनेक समस्यांवर प्रकाश टाकला.

गंगाजल फौंडेशनचं चित्र प्रदर्शन पाहून आपण मंत्रमुग्ध झालो अशी प्रतिक्रीया देताना उत्तरेकडून पुर्वेकडे वाहणार्‍या गंगेची काळजी पश्चिमेकडचं गंगाजल फौडेशन आणि विजय मुडशिंगीकर घेतात म्हणजे गंगा जीवनधारा आहे आणि ती संपुर्ण देशाला एका सुत्रात बांधते याचं प्रतिक आहे असं ते पुढे म्हणाले. या प्रसंगी श्री. अभिजीत घोरपडे यांना गंगाजल फौंडेशनचा ‘ नदी मित्र ” पुरस्कार देण्यात आला आणि ‘गंगाजल’ या वार्षिक पर्यावरण विशेषांकाचे प्रकाशन करण्यात आले.

-नरेद्र प्रभू

What a nice function it was at Rachana Sansad, Prabhadevi on the evening of 29th March!! We had Water man of India Dr. Rajendra Singh as Chief Guest. We had welknown writer, reporter Abhijit Ghorpade as Special Guest. We facilitated him by the title “Nadi Mitra” (Friend of Rivers). Then we had almost all the winners present with the judges of the compitition. And all this was accomanpanied by a nice audience of nature lovers spread across the city. All in all, we had a program we were dreaming of since last 6 months.

नद्यांन मातांची उपमा दिली जात असली तरीही आज नद्यांची अवस्था भयावह आहे.गंगेसारख्या पवित्र मान्ल्या गेलेल्या नदीची अवस्था पहावत नाही. गंगानदीच्या प्रदूषणा बाबत विविध उपक्रमाद्वारे गंगाजल नेचर फाऊंडेशन जनसामान्यांचे प्रबोधन करीत आहे. जागतिक ‘नदी वर्ष २००८’ च्या औचित्याने घेतलेल्या दुस-या राष्ट्रीय   छायाचित्र व महितीपट स्पर्धेला देशातील अनेक राज्यांतून प्रतिसाद मिळाला.  या स्पर्धेतील पहील्या क्रमांकाचे पारितोषिक गुजरातच्या घनश्याम कहार यांना मिळाले. या स्पर्धेचा पारितोषिक वितरण सोहळा रविवार दिनांक २९ मार्च रोजी रचना संसद सभाग्रहात दुपरी ३ ते ६ दरम्यान होणार आहे. या कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे म्हणुन मँगसेसे पुरस्कारप्राप्त डाँ. राजेद्रं सिंह हे येणार आहेत.याच कार्यक्रमात, माहाराष्ट्रतील नद्यांच्या प्रदुषणा बाबत ‘लोकसत्ताच्या’ माध्यमाने आपल्या लेखनीद्वारे सर्वसामान्यांनसह प्रशासनला ही दखल घ्यवयास भाग पाडलेले अभिजित घोरपडे यानां त्यांच्या ‘मरणासन्न’ नद्यां उपक्र्मा बध्द्ल गंगाजल नेचर फाऊंडेशन, ‘नदी मित्र’ पुरस्काराने सन्मानित करणार आहे.

नदी, मग  ती जगातली कोणतीही असूद्या, तिला  अनन्यसाधारण महत्व आहे. पाण्याचा  प्रश्न अतिशय स्फोटक होऊ  पहातोय. अनादी काळापासून नद्यांच्या आश्रयाने  अनेक संकृतींचा उदय झाला आणि त्यांची भरभराटही झाली. भारतातही  नद्या आणि हिंदू संकृती  एकमेकांच्या हतात हात घालून  सहजीवन जगत आली. नद्यांचं महत्व जाणूनच ऋषी मुनींनी  त्यांना देवत्व बहाल केलं. पुजन  केलं. सहस्रावधी  वर्षं माणसाला जगवणार्‍या  या नद्या आता मात्र स्वतःच  मृत्यूपंथाला लागल्या आहेत. त्यांची  पात्रं कोरडी पडताहेत. गाळाने  भरून जाताहेत. मल-मुत्र, सांडपाणी, कारखान्यातील  रासायनीक कचरा, मेलेली  जनावरं- माणसं  यापासून विषारी खतं, धातू, सगळं  सगळं नदीलाच येऊन मिळतय. नद्यांची  पार गटारं होऊन गेलीत.

मुंबईची  मिठी नदी घ्या, एकेकाळी  गोड्यापाण्या मुळेच तीचं नाव ‘ मिठी ‘ असं  पडलं, पण  आजची तिची अवस्था फारच केविलवाणी  आहे. आणि  हे आपणा सर्वांनाच ज्ञात आहे. पण एकवेळ मिठीचं पाणी परवडलं  त्या पेक्षाही वाईट स्थिती  कानपूर येथे गंगेची आहे. गंगा थेट स्वर्गातून पृथ्वीवर  अवतरली ती भागिरथाच्या  तपश्चर्येमुळे पण तीच गंगा  आज भागिरथाला दोष देत असेल. पुन्हा  ती स्वर्गवासी होण्याच्या  मार्गावर आहे. आपण  नद्यांना असं का सडवलं ? पाण्याचा  पर्यायाने मानवाचा हा विनाश  कोण घडवून आणतय ? कोसी असो की गोदावरी या नद्या का  कोपल्या ? अवर्षणाचा चटका का बसतोय ? आणि  या पुढे काय वाढून ठेवलय ? हे सर्व जाणून घेण्यासाठी चला एकत्र येऊया आणि जाणून घेऊया जिवनाला… पाण्याला.

येत्या  २९ मार्च २००९ ( रविवार ) रोजी. स्थळ  आहे रचना संसद , प्रभादेवी, मुंबई  ४०००२५. वेळ आहे दुपारी 3 वा.

कार्यक्रमात  आहे, प्रमुख पाहुणे मँगसेसे पुरस्कार प्राप्त, जलतज्ञ डॉ. राजेंद्र  सिंहजी यांचं व्याख्यान, गंगाजल  फौंडेशनने आयोजित केलेल्या  छायाचित्रांचं प्रदर्शन, माहितीपट, आणि  बरच काही. तेव्हा मित्रहो जरूर या. जागृत  व्हा.

We invite you all nature lovers, environmentalists and alert citizens for grand prize distribution ceremony Of 2nd National Documentary and Photography Thematic Competition 2008, occasion of  “World River Year 2008” Gangajal Nature Foundation, Mumbai at Rachana Sansad, Prabhadevi, Mumbai on 29th March 2009 by 3PM.

Invitation-1

India Water Portal has launched its latest offering – Schools Water Portal , an unique platform for educators, students and and school management to share learning resources on water.
The portal contains several colourful presentations , plays, debate topics, quizzes, poems and jingles all with water as the focal theme. The busy teacher could use these for enlivening the class, or ease an otherwise difficult topic. All these materials follow the set syllabus, are for free download.
Students can search for project ideas, and watch videos of student projects. The Principals corner is for proactive school management interested in conducting a water audit or implementing a rainwater harvesting system in their schools. We plan to conduct several workshops in several cities in India. For conducting workshops in your city, or finding out more, do contact the Schools Water Portal at portal@arghyam.org . Visit us at http://schools.indiawaterportal.org

=========

National Rural Water Supply Programme – Framework for Implementation (2008-12). New guidelines have been released by the Department of Drinking Water Supply, Ministry of Rural Development (GoI), towards ensuring drinking water security in rural areas. The document takes forward the rural water supply agenda by introducing new concepts including conjuctive use of different water sources, continuing the emphasis on water quality and envisages the creation of water security plans at a village level. More info click here. We request your comments on the document.

A GenV Campaign – Tapping Youth Innovation! WaterAid, the leading organization for safe water and sanitation, and Ashoka GenV invite youth around the world to submit proposals for youth-led projects designed to improve the water and sanitation services of people living in poverty. The ten most innovative, effective or sustainable project ideas will receive seed grants of up to US$1,000. More info click here

Petition Against Arrest of NREGA Activists in Jharkhand! Two NREGA activists, Bhukhan Singh and Niyamat Ansari, were arrested on false charges in Manika (Latehar District, Jharkhand) on 15 February 2009, and sent to jail on 16 February. More info click here

Conference / Workshop / Trainings :
==========
World Water Forum : Let us know if you will be attending World Water Forum !  Gender and Water Alliance has a stall and will be part of the Women and Gender Coalition (click here). SACIWaters is holding a side event on Integrated Water Resource Management in South Asia (click here)

CSE Courses: “Urban Rainwater Harvesting” & “Agenda for Survival” CSE’s advanced course on “Urban Rainwater Harvesting” for working professionals is being conducted from March 23-27, 2009 at New Delhi. More info click here. Agenda for Survival is a summer certificate course on the policies, politics and practices of environmental management in India will be held from June 1- 30, 2009. More info click here

Conference & Call for Papers: Water Utilities and Law: Current Trends and Development. UNESCO Centre for Water Law, Policy and Science at the University of Dundee, Scotland, UK, will hold a two day Conference from September 3rd to September 4th 2009 on Water Utilities and Law. Call for papers on water utilities and law, last date – 15 April 2009. More info click here

=====

New Book: “Water, Ecosystems and Society – A Confluence of Disciplines” . Written by Jayanta Bandyopadhay, Indian Institute of Management, Calcutta, this book is a guide to interdisciplinary knowledge on water. More info, click here

Acharya PC Ray award to Dr Baharul Majumder for work done on System of Rice Intensification More info, click here

Open Position: Programme Officer (Grants Management) under the Water Supply and Sanitation Collaborative Council. More info click here

Open Positions: Integrated Urban Water Management project of Arghyam, Karnataka Social Development and Engineering positions avaiable for IUWM project at Mulbagal, Karnataka: Click here for more

Help Stefania Balica Ph.D. student to develop flood vulnerability indices by answering a questionnaire More info click here

http://www.indiawaterportal.org/